PUTRAJAYA, 30 JULAI: Datuk Seri Mohd Uzir Mahidin tidak pernah merancang untuk menjadi ahli statistik, namun keputusan kerjaya yang dibuat ketika negara berdepan kemelesetan ekonomi akhirnya membawa beliau mengabdikan diri selama 36 tahun untuk memperkukuh sistem statistik negara.
Walaupun bergaji sederhana, kenaikan pangkat yang perlahan serta peluang meninggalkan perkhidmatan awam, bekas ketua perangkawan Malaysia itu kekal berkhidmat kerana percaya tanggungjawab membangunkan negara jauh lebih penting daripada ganjaran kewangan.
Dikenali kerana kebolehannya menterjemahkan data yang kompleks kepada maklumat yang mudah difahami, Mohd Uzir membantu masyarakat, termasuk mereka yang kurang selesa dengan angka, memahami statistik yang mempengaruhi kehidupan seharian.
Mengimbas perjalanan kerjayanya dalam temu bual bersama Media Selangor baru-baru ini, Mohd Uzir yang bersara pada 8 Julai berkata keputusan untuk terus berkhidmat dalam sektor awam tidak pernah didorong faktor kewangan, sebaliknya rasa tanggungjawab menyumbang kepada pembangunan negara.
"Saya menjadi ahli statistik secara kebetulan," katanya sambil mengimbas kembali latihan perguruan selama enam bulan yang dijalani pada 1990 sebelum kemelesetan ekonomi mengubah haluan kerjayanya.
Ketika itu, profesion perguruan antara peluang pekerjaan yang masih tersedia, namun peluang menghadiri temu duga di Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) akhirnya membuka lembaran baharu dalam hidupnya.
Pada awal 1990-an, sebahagian besar negara Barat berdepan kemelesetan ekonomi yang didorong dasar monetari yang ketat serta kelembapan keyakinan perniagaan susulan kejutan harga minyak.
Malaysia turut mengalami kemelesetan ekonomi yang teruk pada penghujung 1990-an susulan Krisis Kewangan Asia 1997 yang turut menjejaskan negara seperti Indonesia, Thailand dan Korea Selatan.
Mohd Uzir berkata tahun-tahun awal perkhidmatannya di DOSM jauh daripada membanggakan. Kenaikan pangkat perlahan, gaji pula hampir tidak berubah, menyebabkan ramai rakan sekerja memilih meninggalkan jabatan itu untuk menyertai sektor swasta yang menawarkan pendapatan lebih lumayan.
Namun, beliau memilih untuk terus kekal dalam perkhidmatan kerajaan kerana diberi peluang melanjutkan pengajian serta menimba pengalaman di luar negara.
"Saya tidak melihat segala-galanya daripada sudut wang semata-mata. Perkhidmatan kerajaan memberi saya peluang yang tidak boleh dibeli dengan wang," katanya.
Antara pengalaman paling bermakna ialah mengikuti latihan selama enam bulan di Bureau of Economic Analysis di Washington D.C., Amerika Syarikat bagi mempelajari sistem akaun negara negara itu.
Beliau turut menamatkan pengajian sarjana di Amerika Syarikat sebelum menyambung pengajian doktor falsafah di United Kingdom.
Pengalaman tersebut membolehkannya menyumbang secara langsung kepada usaha menambah baik akaun negara serta keupayaan statistik Malaysia.
Permintaan terhadap data semakin meningkat
Sepanjang lebih tiga dekad berkhidmat, Mohd Uzir menyaksikan bidang statistik berkembang daripada sekadar fungsi sokongan kerajaan kepada tonggak penting dalam penggubalan dasar apabila ekonomi Malaysia menjadi semakin kompleks.
"Ketika saya mula berkhidmat, statistik tidaklah sepenting hari ini. Namun apabila ekonomi menjadi semakin kompleks, permintaan terhadap statistik meningkat dengan begitu pesat," katanya.
Sepanjang tempoh beliau menerajui DOSM, skop jabatan itu turut diperluas melangkaui indikator ekonomi tradisional dengan merangkumi pengukuran produktiviti, ketidaksamaan, pelancongan dan ekonomi digital bagi menyokong penggubalan dasar berasaskan bukti.
Antara pencapaian yang dianggap paling bermakna ialah Rang Undang-Undang Perangkaan 2026 yang menggantikan Akta Perangkaan 1965, sekali gus memperkukuh peranan DOSM sebagai penyelaras sistem statistik negara.
Rang undang-undang itu diluluskan Dewan Rakyat pada 16 Julai lalu.
Mohd Uzir berkata undang-undang baharu itu memberi kuasa lebih besar kepada jabatan berkenaan untuk menyelaraskan piawaian statistik antara kementerian dan agensi, memperkukuh tadbir urus data serta memastikan semua institusi kerajaan menggunakan kerangka statistik yang seragam.
"Perubahan paling besar ialah DOSM kini mempunyai peranan sebagai penyelaras. Kami boleh memberikan panduan mengenai klasifikasi, piawaian dan tadbir urus data kepada semua agensi kerajaan," katanya.
Beliau turut menyifatkan pembangunan Pangkalan Data Utama (PADU) sebagai satu lagi pencapaian penting.
Walaupun sistem itu menerima penelitian awam berhubung isu privasi data ketika diperkenalkan, Mohd Uzir berkata usaha mengintegrasikan data sebenarnya telah dimulakan di DOSM jauh lebih awal sebelum PADU dilancarkan secara rasmi.
Beliau menyifatkan PADU sebagai platform strategik negara yang membolehkan kerajaan merangka dasar yang lebih bersasar dan berasaskan data melalui penyepaduan maklumat isi rumah serta sosioekonomi rakyat.
Menggambarkan dirinya sebagai "anak kampung" dari Sabak Bernam, Selangor yang tidak pernah melupakan asal usul, Mohd Uzir berkata beliau sentiasa menganggap jawatan Ketua Perangkawan sebagai satu amanah, bukannya satu keistimewaan.
"Saya melihat diri saya milik negara. Apa sahaja peluang yang saya peroleh, saya perlu membalasnya dengan memberi sumbangan kepada negara," katanya.
Beliau berkata kepuasan paling besar sepanjang kerjayanya ialah apabila melihat orang ramai yang sebelum ini menganggap statistik sebagai sesuatu yang sukar akhirnya dapat memahami dan menghargai bidang itu selepas mendengar penjelasannya.
"Ramai yang memberitahu saya bahawa perkara yang sebelum ini tidak pernah mereka fahami tiba-tiba menjadi mudah selepas saya menerangkannya. Itu satu anugerah," katanya.
