CHERAS, 13 JUN: Talasemia bukan penyakit berjangkit sebaliknya penyakit genetik yang diwarisi daripada ibu bapa kepada anak dan boleh memberi kesan serius jika pasangan tidak menjalani saringan awal sebelum berkahwin.
Pakar Perunding Hematologi dan Perubatan Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) Prof Madya Dr Nor Rafeah Tumian menjelaskan, kesedaran rakyat Malaysia mengenai talasemia semakin meningkat namun masih belum berada pada tahap optimum kerana ramai hanya mengetahui secara umum tanpa memahami kesan sebenar penyakit itu.
Katanya, kekurangan pemahaman menyebabkan masih ada individu memandang ringan kepentingan saringan walaupun penyakit itu boleh diwarisi kepada generasi seterusnya.
"Kesedaran dalam kalangan rakyat Malaysia memang ada peningkatan tetapi belum sampai tahap optimum lagi.
"Ada yang faham secara asas sahaja, namun mereka tidak benar-benar memahami kenapa saringan talasemia ini penting," katanya kepada Media Selangor.
Beliau berkata talasemia secara umum dibahagikan kepada dua jenis utama iaitu alpha dan beta berdasarkan rantaian globin yang terlibat.
Katanya, dari sudut klinikal pula penyakit itu dikategorikan kepada talasemia major, intermediate dan minor atau pembawa (trait).
"Talasemia major biasanya memerlukan transfusi darah secara berkala sepanjang hayat manakala pembawa pula kebiasaannya tidak mempunyai simptom.
"Sebab itu ramai pembawa tidak sedar mereka mempunyai gen talasemia kerana mereka nampak sihat dan boleh menjalani kehidupan seperti biasa," katanya.
Beliau menjelaskan penyakit itu hanya berlaku apabila gen talasemia diwarisi daripada ibu bapa dan mustahil berlaku sekiranya kedua-dua pasangan bukan pembawa.
Menurutnya, jika ibu dan bapa kedua-duanya pembawa, anak mempunyai 25 peratus risiko menghidap talasemia major, 50 peratus menjadi pembawa dan 25 peratus normal.
"Kalau kedua-dua pasangan bukan pembawa, anak tidak akan mendapat talasemia.
"Tetapi masalah berlaku apabila ibu dan bapa tidak tahu mereka sebenarnya pembawa kerana tiada simptom," katanya.
Beliau menambah, talasemia major merupakan penyakit kronik yang memerlukan rawatan jangka panjang termasuk transfusi darah berkala dan rawatan penyingkiran zat besi atau iron chelation bagi mengurangkan lebihan zat besi dalam badan.
Katanya, lebihan zat besi akibat transfusi darah berulang boleh menjejaskan organ penting seperti jantung dan hati jika tidak dikawal.
"Pesakit talasemia major memerlukan komitmen rawatan sepanjang hayat.
"Bukan sahaja melibatkan pesakit, malah ibu bapa, keluarga dan juga kehidupan sosial serta pekerjaan mereka pada masa depan," katanya.
Jelasnya lagi, antara simptom talasemia major ialah pucat, cepat penat, tumbesaran lambat dan kurang bertenaga sejak kecil.
Beliau berkata bayi yang menghidap talasemia major juga mudah letih ketika menyusu selain mengalami kekurangan darah yang serius.
Katanya, pembawa talasemia pula kebanyakannya tidak menunjukkan sebarang gejala menyebabkan saringan awal amat penting terutama sebelum berkahwin.
"Sebab itu Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) melaksanakan saringan talasemia kepada pelajar perempuan tingkatan empat supaya mereka mengetahui status kesihatan masing-masing lebih awal.
"Kalau seseorang itu pembawa, bakal pasangan juga digalakkan menjalani saringan bagi mengelakkan risiko anak mendapat talasemia major," menurutnya.
Beliau berkata masyarakat tidak perlu takut menjalani saringan kerana prosedurnya mudah dan kebanyakannya boleh dilakukan secara percuma di klinik kesihatan atau hospital kerajaan.
Tambahnya lagi, proses saringan dilakukan menerusi ujian darah bagi melihat keadaan sel darah merah sebelum analisis hemoglobin dijalankan jika terdapat kelainan.
"Rawatan talasemia major jauh lebih tinggi kos dan bebannya berbanding kos saringan awal.
"Sebab itu pemahaman, kesedaran dan saringan awal sangat penting untuk melindungi generasi akan datang daripada talasemia major," katanya.
