Kenaikan harga minyak susulan konflik di Asia Barat kini semakin dirasai rakyat Malaysia, sekali gus mencetuskan persoalan mengapa negara pengeluar petroleum seperti Malaysia turut terkesan?
Hakikatnya, kedudukan Malaysia dalam rantaian bekalan global menjadikan negara tidak terkecuali daripada tempias ketidaktentuan pasaran minyak dunia.
Apa punca dan bagaimana kerajaan menanganinya, berikut penjelasan dalam bentuk soal jawab disusun wartawan NADIAH ZAMLUS berdasarkan kenyataan rasmi Pejabat Perdana Menteri serta laporan agensi berkaitan:
Mengapa berlaku gangguan bekalan minyak global?
Gangguan bekalan berpunca daripada konflik berpanjangan di Asia Barat melibatkan Amerika Syarikat (AS), Israel dan Iran.
Ketegangan memuncak selepas serangan AS ke atas Iran pada 28 Februari lalu, yang kemudian dibalas dengan serangan terhadap Israel dan kepentingan AS di rantau berkenaan.
Situasi ini memberi kesan besar kepada laluan strategik Selat Hormuz, laluan yang mengendalikan kira-kira satu perlima perdagangan minyak dunia.
Apabila Iran memberi isyarat kawalan lebih ketat ke atas laluan tersebut, pasaran global mula terjejas sekali gus menyebabkan bekalan minyak menjadi tidak menentu dan harga meningkat.
Bagaimana kesannya kepada Malaysia?
Malaysia turut terkesan kerana hampir 50 peratus bekalan minyak negara melalui Selat Hormuz.
Sebarang gangguan di laluan ini akan terus memberi tekanan kepada harga minyak global, yang akhirnya mempengaruhi kos bahan api dalam negara.
Malah, negara seperti Filipina dan Vietnam lebih terdedah kerana bergantung hampir sepenuhnya kepada import bahan api dari rantau Teluk Parsi.
Malaysia pengeluar minyak, kenapa masih terkesan?
Walaupun Malaysia menghasilkan kira-kira 570,000 tong minyak mentah sehari, negara sebenarnya masih pengimport bersih minyak mentah.
Data menunjukkan Malaysia mengimport minyak bernilai sekitar AS$12.6 bilion, jauh lebih tinggi berbanding eksport sekitar AS$5.5 bilion.
Selain itu, struktur industri juga memainkan peranan. Malaysia mengeksport minyak mentah ringan dan rendah sulfur, tetapi mengimport minyak mentah gred lebih berat yang lebih sesuai untuk proses penapisan domestik.
Kebergantungan ini menyebabkan Malaysia tetap terdedah kepada turun naik harga global.
Adakah bekalan minyak negara mencukupi?
Setakat ini, bekalan petrol, diesel dan gas petroleum cecair (LPG) dalam negara kekal stabil dan mencukupi.
Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Datuk Armizan Mohd Ali mengesahkan bahawa situasi bekalan Malaysia lebih stabil berbanding beberapa negara lain.
Selain itu, Malaysia Petroleum Resources Corporation (MPRC) memaklumkan kestabilan ini disokong oleh sumber bekalan yang pelbagai serta kemudahan penyimpanan strategik seperti Kompleks Petroleum Bersepadu Pengerang (PIPC).
Apa langkah kerajaan tangani situasi ini?
Kerajaan mengambil beberapa langkah bagi memastikan kestabilan bekalan dan melindungi pengguna, antaranya:
selaras sementara kuota program BUDI95 daripada 300 liter kepada 200 liter sebulan
kekalkan subsidi bahan api untuk majoriti rakyat
larang penjualan RON95 kepada kenderaan berpendaftaran asing
kawal penjualan diesel di Sabah, Sarawak dan Labuan mengikut kategori kenderaan
Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim berkata langkah ini diambil sebagai pendekatan bersasar bagi menghadapi ketidaktentuan pasaran minyak global.
